Op een steenworp van het historische Brugge, ligt midden de polders een schilderachtig middeleeuws dorpje genaamd naar Damme.  Het dorp kreeg de naam mee van Uilenspieghelgemeente , en vanuit de levenslustige toeristische dorpskern kan men dan ook enkele prachtige uitstappen ondernemen in het Brugse Ommeland en de nabijgelegen poldergemeenten. Zo’n kans kregen we alvast zaterdag ll. tijdens de Pannenkoekentocht van de Frisse Stappers Brugge.

Het plaatselijke oude schooltje en kunstatelier Charles Delporte maken vandaag plaats voor een trits wandelaars, waarbij we meteen de gezelligheid gaan opzoeken van witgekalkte geveltjes, sierlijke kunst- en beeldhouwwerken en de platte stoere toren van de Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaartkerk, die als een baken regeert over het dorpje en steevast het polderlandschap domineert. Meteen raakt de Frisse stappers onze gevoelige snaar, wanneer ter hoogte van de oude kazemat we een groenrijke strook en de restanten van de Damse stadswallen opdraven. 

Doch als er één figuur is die onafscheidelijk wordt geassocieerd aan Damme, dan zal het wel “ Tijl Uilenspiegel “ zijn.  Overal is de geest van deze volkse figuur wel in Damme terug te vinden.  In het verhaal uit 1867 van Charles de Coster, trekt Tijl erop uit  met Nele (zijn vriendin) en Lamme Goedzak (zijn beste vriend) om samen met de Geuzen te strijden tegen de Spanjaarden.  In het verhaal is Uilenspiegel hier geen grappenmaker meer, maar een ware volksheld die ten strijde trekt tegen de vijand. Het is dan ook de ludieke Tijl Uilenspiegel beeldengroep die ons nu resoluut de weg aanwijst van de Damse Vaart en zijn tolhuisje.   

Eens de brug over wiekt en wenkt de Schellemolen hoog boven  zijn directe omgeving langs de waterspiegel van het kanaal, terwijl de Lamme Goedzak stoomboot over de golven van de vaart drapeert. Waarna we ons mogen opmaken voor een verademde tocht langs de oevers van het zogenaamde Napoleonkanaal, die eertijds vanaf 1810 door Spaanse  krijgsgevangen in opdracht van Napoleon Bonaparte werden uitgegraven. Bonaparte wilde immers via een kanaal dat Brugge met Breskens zou verbinden, ontsnappen aan een continentale blokkade. Bij de val van de Franse keizer, reikte het kanaal tot in Hoeke, en werden de werken dan ook gestaakt. Het was pas in 1858 dat de werken werden hervat, maar bij gebrek aan financiële middelen ter hoogte van Sluis definitief werden gestopt.

Het silhouet van eeuwenoude knotwilgen en schots en scheefs staande populieren is nu een tijdlang onze metgezel wanneer we langzaam opschuiven  in de richting van Koolkerke. Tot een uit het niks opgedoken landweg tussen de polders en de dijken van de Damse Vaart ons een zijsprong laat maken rond de kleine mooie poldergemeente en we wat later in het zog van de Sint-Niklaaskerk kunnen uitrusten.

Het duurt hierna maar enkele stappen om terug de landelijkheid in te duiken  van dit waardevol natuur- en polderlandschap, die meteen een vervolg krijgt met een schitterende rondgang van het provinciaal domein Fort van Beieren.  Een netwerk van verende paden laat ons eindeloos ronddolen langs dichtgegroeide grachten , aarden wallen , de overblijfselen van een ommuurde moestuin en de overblijfselen van een aarden fort uit het begin van de 18de eeuw en het in 1956 afgebroken kasteel.

Waarna de Damse Wegel ons gezapig terug de richting uitstuurt van de Damse Vaart en zijn verhoogde berm met krom gewaaide populieren. Het oude krinkel de winkelende kanaallandschap met dijken uit de 12de en 13de eeuw brengt ons tenslotte terug naar de middeleeuwse voorhaven van Brugge , met name Damme.  Meteen de introductie van een grondige kennismaking van het pittoreske dorpje, tegenwoordig ook wel gekend als kunstenaars- & boekendorp. In ieder hoekje of steegje profileert zich  wel ergens een idyllisch tafereeltje, waarna we tussen de talrijke eethuisjes ons in tussenwijl vergapen aan sierlijke historische gebouwen uit de 15de eeuw, als zijnde het St-Janshospitaal, Huyse de Grote Sterre of het imposante gotische stadhuis. Eens het standbeeld van den Dietschen dicht’ren vader ‘ Jacob van Maerlant’ voorbij wenkt terug d’oude schole en onze beloofde pannenkoek.

Geniet mee van enkele sfeerbeelden ( Stefaan Bailleur )