Verscholen tussen de glooiingen van de West-Vlaamse heuvels en pal op de taalgrens treffen we Mesen. Het kleinste stadje van ons land met net geen 1000 inwoners en Ierse allures vormde zaterdag ll. reeds voor de 11de maal het decor van de ‘Memorial March of Peace’.  De organisatie in handen van de Wervikse wandelsportvereniging staat telkens garant voor een zwerftocht langs de uitlopers van het Heuvelland en de Douvevallei, waarbij het oorlogsverleden van WO I als leidraad in het verhaal loopt.

Het is dan ook in de schaduw van de opmerkelijke St-Niklaaskerk, alhier in de volksmond “de dikkop” genaamd dat we de wandeling aanvatten. Vooreerst nog wat tussen de behuizing door, links van de straat Mesen , rechts reeds Wijtschate. Ter hoogte van de ‘Peace Village’ en ‘het Messines Ridge Britisch Cemetery’ opent zich een enig glooiend stukje Vlaamse land. Een sfeervol beeld van groepjes verende wandelaars laat zich meegolven met de kim van het deinend landschap in de richting van de Mittelweg en de contouren van de Spanbroekmolenkrater.

“ Het was alhier dat de Duitsers onder leiding van Rupprecht van Beieren tussen 1914 en 1917 de 40 meter hoge heuvel ombouwden tot een immens onneembaar Bayernwaldvestiging. Op de site brak op 7 juni 1917 de hel los, toen de Britten in alle geheim 19 dieptemijnen met een totale lading van 500.000 kilo dynamiet tot ontploffing lieten komen. Doch op de Spanbroekmolen liep het fataal af. Op het afgesproken tijdstip haperde het ontstekingsmechanisme, de Ulster divisie klauterde uit de loopgraven en liep recht op de Duitse machinegeweren. Luttele seconden later kwam alsnog de ontploffing, vijand en vriend raakten bedolven onder dezelfde aarde. “

Vandaag de dag is de site omgedoopt tot ‘Pool of Peace‘, een vredevol oord van bezinning waarbij in de zomer veel honderden waterlelies het wateroppervlak sieren. Aan de overkant ontwaren we tussen enkele aftandse knotwilgen door het ‘ Lone Tree Cemetery ‘, de eeuwige rustplaats van zo’n 88 Britten.  Momenten die ons doen wegmijmeren, wanneer we er eventjes stil bij staan dat op die beruchte dag de heuvelrug heen en weer schudde als nooit voorheen. Een kanjer van een brokkenpad midden het vredige landschap van ‘Messines Ridge’ stuurt ons hierna de richting uit van Wulvergem waarbij we steevast neerkijken op de schitterende glooiingen van de Kemmelberg met in zijn zog een ganse trits knollenpuisten.

In de schaduw van de St-Machutuskerk, van oorsprong een 15de eeuws Gotische kerk, treffen we onze eerste rust in ‘ de Walvis ‘. Een haakse bocht en stukje onverhard evenwijdig lopend met de Douve en het ”Quentin Cabaret Military Cemetery” sturen ons algauw het dorp uit in de richting van ‘ le Rossignol’ ,de Douvevallei en de hoger gelegen Rosenbergheuvel. Links van ons ontwaren we ‘ de Enclave van Mesen ‘, een lap grond met de ‘Ferme Plus Douve’ en twee kleinere kerkhoven toebehorend aan Mesen maar gescheiden van hun stad langs alle kanten door een strook Heuvelland en Henegouwen. Optornend tegen een wel helse wind worden we iets verder een zoveelste veldwegel ingedropt , waarbij zich reeds de donkere contouren van de Ploegsteertse bossen contesteren. Meteen ons volgend stapdoel, waarbij een smalle strook van de Huttebossen  ons feilloos zou begeleiden tot een tweede rust in het plaatselijke basisschooltje van Ploegsteert.

Ploegsteert blijkt uitdrukkelijk het bastion van wijlen wielergod Frank Vandenbroucke , wie er zin in had kon zelf een kijkje gaan nemen aan zijn grafzerk. Wij van onze kant zochten ons wandelgeil aanvankelijk via het dorpscentrum, waarna we in het zog van de neogotische Sint-Paulus & Sint-Pieterskerk het erg landelijk gebied ‘ Rabecques ‘ indrongen , dat uitkeek op het grensdorpje ‘ Le Bizet’ en het merkwaardige torenspel van Armentières.  Het spectaculaire van de tocht , diende hier wat flink in te boeten, waarbij we ons dan maar tevreden stelden met een rustige en landelijke trek langs de immense kleiputten van de Ploegsteertse steenbakkerij en een derde rust in Le Bizet.  Le Bizet is duidelijk een grensdorp alwaar de Fransen hun inkopen in het weekend komen doen, dit bleek alvast bij de doorsteek van de commerciële hoofdstraat gelukkig niet voor lang want alras werden we terug de landelijkheid van de Douvevallei en het gehucht ‘ Warnave’ opgestuurd. Waarna ter hoogte van een oorlogsmonumentje ter ere van de Canadese Sergeant Pilot Ribot ,  Ploegsteert terug voor het grijpen lag met een laatste rust in het basisschooltje.

Hierna mochten we ons terug opmaken, na een korte inloopperiode langsheen de leefkern van Ploegsteert en het voormalige woonhuis van Vandenbroucke, voor een tweede stukje ontluikend groen van de Gheer- en Huttebossen. Een breed afgespannen verharde bosdreef begeleidde ons steeds dieper het bos in, terwijl hier en daar een infopaneel of een verweesd achtergebleven bunkercomplex ons nogmaals wezen op de vreselijke taferelen die zich alhier tijdens de eerste wereldoorlog afspeelden. Tussen de bosrand door ontwaarden we ‘ the Memorial of Ploegsteert’ , een Brits oorlogsmonument opgericht in 1931. Gebouwd in de vorm van een rotonde, waarbij twee wakende leeuwen de ingang trotseren vormt het een laatste rust voor de 11.447 onbekende soldaten gesneuveld tussen de Douvevallei en de Franse steden van Fournes en Estaires.

Iets verder wachtte ons nog een knap lastig betegeld bospad, die ons immers de heuvel diende over te helpen. De schots en scheefs gezakte tegels lagen er gelukkig kurkdroog bij, want tijdens een vorige passage herinnerden we ons het ploeteren in de smurrie, net gelijk de Britse soldaten die volgens een legende hun lege blikken ‘corned beef’ gebruikten om de heuvel te plaveien en éénmaal boven gelijk konijnen werden afgeschoten.  Uit laat ons inderdaad uitmondden op een open vlakte met een enig zicht over de ‘ Messines Ridge ‘. Een subliem karrenspoor sliert zich tussen weiden en stukjes groen in de richting van de vredesstad Mesen, waarbij zich aan de skyline reeds ‘ Irisch Tower ‘ priemt.  De toren wil een symbool van verzoening zijn voor het verleden, het heden en de toekomst. Gedurende de ‘ slag bij Mesen “ die begon op de bewuste 7 juni 1917 vochten zowel de katholieke als de protestantse Ierse divisie zij  een zij voor de verovering van Mesen en zijn heuvel.

De heuvel mogen we wel beklimmen , het Ierse Vredespark wordt links gelaten, waarna het ingetogen ‘New Zeeland Cemetery’ met zijn witte stenen obelisk ons terug feilloos Mesen laat binnenwandelen, na een beklijvende zwerftocht onder begeleiding van de Mesense vredesbeiaard.

MEER FOTO's >>>